Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
که پوستی له پوستې واوړي گوندې واوړي
که پوستی له پوستې واوړي گوندې واوړي
چې په درست تومن اوڅاره
چې په درست تومن اوڅاره
چې پلو له مخه نه اخلي دلبره
چې پلو له مخه نه اخلي دلبره
دم به نه وهې له خپله زوره، زره
دم به نه وهې له خپله زوره، زره
د جهان په مخ به نه وي هسې تا غوندې دلبره
د جهان په مخ به نه وي هسې تا غوندې دلبره
ذرې ته چېهسې برېښې منوره
ذرې ته چېهسې برېښې منوره
راشه که يې اروې دا خبره ده نادره
راشه که يې اروې دا خبره ده نادره
ستا په داغ راغلم له موره
ستا په داغ راغلم له موره
قربان دې تر نامه شم محمده پيغمبره
قربان دې تر نامه شم محمده پيغمبره!
که هيڅ نهوي چې ويل راشي له ياره
که هيڅ نهوي چې ويل راشي له ياره
نيمه شپه مې په پالنگ راغله دلبره
نيمه شپه مې په پالنگ راغله دلبره
وخت د نوبهار دی، زه جدا له خپله ياره
وخت د نوبهار دی، زه جدا له خپله ياره
ودره چې څه خو په ياريه شې خبره
ودره چې څه خو په ياريه شې خبره
پارسايي يې د پارسا له لاسه يووړه
پارسايي يې د پارسا له لاسه يووړه
چې مې وليده په خپل انگړ ولاړه
چې مې وليده په خپل انگړ ولاړه
بړ بړ رايشه نوروزه دل افروزه
بړ بړ رايشه نوروزه دل افروزه!
چې دا هسې په پالنگ راغله نوخېزه
چې دا هسې په پالنگ راغله نوخېزه
هم مې بې حسابه پورې کړه په سترگو
هم مې بې حسابه پورې کړه په سترگو
ای په خپل گومان کې بړوسه
ای په خپل گومان کې بړوسه!
په هر لوري دی فغان د مرگ له لاسه
په هر لوري دی فغان د مرگ له لاسه
دا زما زړگی په خپل زړگوټي نسه
دا زما زړگی په خپل زړگوټي نسه
زه هم چېرې فرزانه وم، فرزانه يم لا تر اوسه
زه هم چېرې فرزانه وم، فرزانه يم لا تر اوسه
که اغزي وي ستا له لاسه
که اغزي وي ستا له لاسه
که مردي دې په دستار ده، په منډوسه
که مردي دې په دستار ده، په منډوسه
په طلب کې دې سستي وينم دروېشه
په طلب کې دې سستي وينم دروېشه!
څه غم د نعمتونو چې اختر راغی دروېشه
څه غم د نعمتونو چې اختر راغی دروېشه
دلربا پسره! راشه
دلربا پسره! راشه
که غواړم، نه يې موم هسې تا غوندې مهوشه
که غواړم، نه يې موم هسې تا غوندې مهوشه
نشته هسې مينه د يارانو خاص الخاصه
نشته هسې مينه د يارانو خاص الخاصه
سپين نمري اغوستي، په پښو سرې کوښې نوخطه
سپين نمري اغوستي، په پښو سرې کوښې نوخطه
هر سړی چې په لاس ونيسي غلطه
هر سړی چې په لاس ونيسي غلطه
نشته هسې سر چې به خالي وي له دماغه
نشته هسې سر چې به خالي وي له دماغه
يار مې بيا د رقيب يار شو درېغه، درېغه
يار مې بيا د رقيب يار شو درېغه، درېغه
يوه بده زمانه شوه درېغه، درېغه
يوه بده زمانه شوه درېغه، درېغه
چې يې مياشت کړه د اسمان د پاسه شقه
چې يې مياشت کړه د اسمان د پاسه شقه
بزگر چې دا دانې لوني په مځکه
بزگر چې دا دانې لوني په مځکه
که نيولې زرکه باز پرېږدي لکه چنگه
که نيولې زرکه باز پرېږدي لکه چنگه
اورنگ زېبه بې دليله
اورنگ زېبه بې دليله!
بيا څېره په سر کږه کښېږده له خياله
بيا څېره په سر کږه کښېږده له خياله
په دا ښهر کې دې نه وينم څوک سياله
په دا ښهر کې دې نه وينم څوک سياله
په دا باغ کې به دې پاڼې نه وي گله
په دا باغ کې به دې پاڼې نه وي گله!
چې دا هسې ښايسته يې زېړه گله
چې دا هسې ښايسته يې زېړه گله!
چې يې بخره ازلي راغله اصيله
چې يې بخره ازلي راغله اصيله
څه به ووايې خوشاله
څه به ووايې خوشاله!
ستا د زړه سختي مې سر تر پايه وليدله
ستا د زړه سختي مې سر تر پايه وليدله
يار مې غوښت، چې مې اندوه يوسي له دله
يار مې غوښت، چې مې اندوه يوسي له دله
تاوی نورې تر ماښې دي، پسې درومه
تاوی نورې تر ماښې دي، پسې درومه!
تا هنر د سردارۍ نه زده بهرامه
تا هنر د سردارۍ نه زده بهرامه!
Books and editions