Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
څوک به ستا د مخ نقاب کا رتې پتې
څوک به ستا د مخ نقاب کا رتې پتې
شکرې وخوري مزه يې ولاړه شي
شکرې وخوري مزه يې ولاړه شي
که مې سترگې د باور کړې سره لواتې
که مې سترگې د باور کړې سره لواتې
ته چې خيال په زر زري جامو کړې غوچې
ته چې خيال په زر زري جامو کړې غوچې
په خوله په لاس به هيڅوک آزار نه کا
په خوله په لاس به هيڅوک آزار نه کا
په وار وار دې دخندا منت راباندې
په وار وار دې دخندا منت راباندې
چې خدای په بت مين کړم که دا عيب دی هم وي دې
چې خدای په بت مين کړم که دا عيب دی هم وي دې
چې صحبت له ملوکانو سره کاندې
چې صحبت له ملوکانو سره کاندې
محتاج د تورو نورو نغريو شي
محتاج د تورو نورو نغريو شي
خدای راکړه په غېږ کې ، د ريبار منت راباندې
خدای راکړه په غېږ کې ، د ريبار منت راباندې
دما کومه اندېښنه ده که ماپرېږدې
دما کومه اندېښنه ده که ماپرېږدې
دا څه بارخو نه دي ستا د تورو زلفو لاندې
دا څه بارخو نه دي ستا د تورو زلفو لاندې
چې دولتمن وي چې نا انصاف وي
چې دولتمن وي چې نا انصاف وي
زوړ سړی چې د ځوانيې هوس کاندي
زوړ سړی چې د ځوانيې هوس کاندي
نور څوک نشته لاندې باندې
نور څوک نشته لاندې باندې
هر دم تر نقاب لاندې
هر دم تر نقاب لاندې
رښتيا غوړي دي دروغ متيازې دي
رښتيا غوړي دي دروغ متيازې دي
دا چې گرځي، کښېني، پاڅي پايڅې لنډې
دا چې گرځي، کښېني، پاڅي پايڅې لنډې
آيينې وته نظر کړه ښېوه گرې
آيينې وته نظر کړه ښېوه گرې
گويا يې ژبه پخپل صفت کا
گويا يې ژبه پخپل صفت کا
په راحت کې په دولت کې يارۍ ډېرۍ
په راحت کې په دولت کې يارۍ ډېرۍ
ته چې دا ښکلې څېره لرې نگارې
ته چې دا ښکلې څېره لرې نگارې
بدر هلال شي، هلال شي بدر
بدر هلال شي، هلال شي بدر
ته چې سر تر دېوال هسک کړې سړي گورې
ته چې سر تر دېوال هسک کړې سړي گورې
چې مې وليدې دا ستا سترگې خونخوارې
چې مې وليدې دا ستا سترگې خونخوارې
چې يوه گړۍ په جمع زړه ښه مخ وته وگورې
چې يوه گړۍ په جمع زړه ښه مخ وته وگورې
چې دا هسې وروځې غوټه، کړې خبرې
چې دا هسې وروځې غوټه، کړې خبرې
تيرا مې وغوښت رسم مې وکوت
تيرا مې وغوښت رسم مې وکوت
چې په سپينه ږيره کا ځوانې نگارې
چې په سپينه ږيره کا ځوانې نگارې
دا خوني سترگې چې ته لرې دلبرې
دا خوني سترگې چې ته لرې دلبرې
دا معنې دي زورورې
دا معنې دي زورورې
ستا تر چشمانو خمار دمُل کښېناست
ستا تر چشمانو خمار دمُل کښېناست
عمر هر زمان گداز کا لکه واورې
عمر هر زمان گداز کا لکه واورې
فلک کا دا هسې چارې
فلک کا دا هسې چارې
که نين سو که په تن اغوندې حلوا خورې
که نين سو که په تن اغوندې حلوا خورې
د هند له تخته شاه جهان پرېووت
د هند له تخته شاه جهان پرېووت
که په زړه کړې د خوشال خبرې زبرې
که په زړه کړې د خوشال خبرې زبرې
غم دی که غر دی راباندې پرېووت
غم دی که غر دی راباندې پرېووت
واژگونه شوې همگي د دنيا چارې
واژگونه شوې همگي د دنيا چارې
هوسۍ سترگې لب شکرې
هوسۍ سترگې لب شکرې
چرگ بانگ کا په وخت
چرگ بانگ کا په وخت
ای چې لافې د رنځور د رغېدو کړې
ای چې لافې د رنځور د رغېدو کړې
خواړه دمهر وي، خواړه د زهر
خواړه دمهر وي، خواړه د زهر
بيا وما وته غمزې نگارې وکړې
بيا وما وته غمزې نگارې وکړې
په څه شان يې دواړه زلفې کج په کج کړې
په څه شان يې دواړه زلفې کج په کج کړې
په ځوانانو پورې پېچمې کا ولاړې
په ځوانانو پورې پېچمې کا ولاړې
دمارکه نه وي په تن کې زهر
دمارکه نه وي په تن کې زهر
ته په څو د دنيا مينې مبدل کړې
ته په څو د دنيا مينې مبدل کړې
Books and editions