Classical · Sufi
Rahman Baba
رحمان بابا
Pashto’s great Sufi poet, whose direct language carries themes of love, humility, and human unity.
Life and work
Introduction
Abdur Rahman Mohmand, widely known as Rahman Baba, was a seventeenth-century Sufi poet. He lived around Peshawar and kept his distance from courtly praise and political power.
The Divan of Rahman Baba is among the most widely read works in Pashto. His ghazals express deep mystical thought in a flowing language that has remained alive in popular memory.
The most beloved voice of the Pashto Sufi ghazal; his divan has circulated in numerous manuscripts since the eighteenth century.
Recorded works
Poems
په تلخۍ د ميو هر څوک ميخوار نه دی
په تلخۍ د ميو هر څوک ميخوار نه دی
دعشق زخم څه د زخم په شان نه دی
دعشق زخم څه د زخم په شان نه دی
که دخلکو و نظر ته آدمی دی
که دخلکو و نظر ته آدمی دی
په ظاهر صورت چې ستا د در گدای دی
په ظاهر صورت چې ستا د در گدای دی
که مطلب و مدعا د سړی خدای دی
که مطلب و مدعا د سړی خدای دی
ته په هره گړۍ غم د سيم و زر خورې
ته په هره گړۍ غم د سيم و زر خورې
تر ابدې ورځې پورې به جفا کړې
تر ابدې ورځې پورې به جفا کړې
په پيرۍکې چې هوس دميو ناب کړې
په پيرۍکې چې هوس دميو ناب کړې
چې مدام د بل و عيب وته نظر کړې
چې مدام د بل و عيب وته نظر کړې
که نظر په ماتو گوډو د روزگار کړې
که نظر په ماتو گوډو د روزگار کړې
ما په تا پسې دا سپينې جامې رنگ کړې
ما په تا پسې دا سپينې جامې رنگ کړې
خدايه زړه د مهرويانو مهربان کړې
خدايه زړه د مهرويانو مهربان کړې
څو به هسې آزادي په دا جهان کړې
څو به هسې آزادي په دا جهان کړې
تا چې مخ د پري سترگې د آهو کړې
تا چې مخ د پري سترگې د آهو کړې
که د عشق شکرې تېرې تر گلو کړې
که د عشق شکرې تېرې تر گلو کړې
ولې ولې و عاشق ته نظر نه کړې
ولې ولې و عاشق ته نظر نه کړې
و خوبانو وته ولې نظر نه کړې
و خوبانو وته ولې نظر نه کړې
د بهار د گلو عمر مدام نه وي
د بهار د گلو عمر مدام نه وي
اشنايي توره بلا ده اشنا مه شې
اشنايي توره بلا ده اشنا مه شې
ستا د مينې گوهر نشته په هر آب کې
ستا د مينې گوهر نشته په هر آب کې
يا دا ستا چشم آبرو وينم په خواب کې
يا دا ستا چشم آبرو وينم په خواب کې
زړه مې بايلو ستا په مهر محبت کې
زړه مې بايلو ستا په مهر محبت کې
مغرور مه اوسه د عشق په کاروبار کې
مغرور مه اوسه د عشق په کاروبار کې
مدام ناست يم وچ گوگل سترگې په تم کې
مدام ناست يم وچ گوگل سترگې په تم کې
د بلبل له حاله زده کړه په خزان کې
د بلبل له حاله زده کړه په خزان کې
هسې بې ياره خفه يم په جهان کې
هسې بې ياره خفه يم په جهان کې
زړه مې ډوب ډوب کېږي ستا دغم په غلغلو کې
زړه مې ډوب ډوب کېږي ستا دغم په غلغلو کې
هسې خوښ يم ستا در په خاکسارۍ کې
هسې خوښ يم ستا در په خاکسارۍ کې
سپين مخونه تور کودی شي په پيرۍ کې
سپين مخونه تور کودی شي په پيرۍ کې
وخت د عيش و طرب تېر شه خزان راغی
وخت د عيش و طرب تېر شه خزان راغی
مست په هغه مخ يم چې مستانې لري سترگې
مست په هغه مخ يم چې مستانې لري سترگې
چې وصال د خپل جانان مې دی موندلی
چې وصال د خپل جانان مې دی موندلی
بدلوې په دنيا دين و ايمان ولې
بدلوې په دنيا دين و ايمان ولې
په نور چا پسې بې خدايه ژاړې ولې
په نور چا پسې بې خدايه ژاړې ولې
کشکې زه خاورې ايرې دستا د در وی
کشکې زه خاورې ايرې دستا د در وی
ډېرې خولې زما په ياد شکر خورې شوې
ډېرې خولې زما په ياد شکر خورې شوې
ته چې ماته وايې چې په چا باندې شيدا يې
ته چې ماته وايې چې په چا باندې شيدا يې
خو زما په ورمېږه ماتول شېر يې
خو زما په ورمېږه ماتول شېر يې
چې يوه ذره نه به وږی يا به موړ يې
چې يوه ذره نه به وږی يا به موړ يې
بد يې واړه په ښه ونسه رحمانه
بد يې واړه په ښه ونسه رحمانه!
په ځوانۍ کې بد دماغه بد گومان يې
په ځوانۍ کې بد دماغه بد گومان يې
هغه يار چې ښايسته دی تر آفتابه
هغه يار چې ښايسته دی تر آفتابه
ستا جفا د حد په هورته شوه صنمه
ستا جفا د حد په هورته شوه صنمه
په اول کې تا د عشق وهلې لافې
په اول کې تا د عشق وهلې لافې
ساقي راکړه ته و ماته جام د رقص
ساقي راکړه ته و ماته جام د رقص
تل ژړا فرياد کړم د لبر پر استانه
تل ژړا فرياد کړم د لبر پر استانه
يو ځل وليدې ديار پرېشانې زلفې
يو ځل وليدې ديار پرېشانې زلفې
بې له مينې مې روزگار نه شي پنا يم
بې له مينې مې روزگار نه شي پنا يم
Books and editions