کلاسیک · تصوف
رحمان بابا
Rahman Baba
د پښتو ژبې ستر صوفي شاعر؛ کلام یې د مینې، تواضع او انساني یووالي په ساده ژبه بیانوي.
ژوند او اثر
پېژندنه
عبدالرحمن مومند، چې په رحمان بابا مشهور دی، د اوولسمې پېړۍ صوفي شاعر و. هغه د پېښور شاوخوا ژوند وکړ او د دربار له ستاینې او سیاسي قدرت څخه لرې پاتې شو.
د رحمان بابا دیوان د پښتو د تر ټولو ډېر لوستل کېدونکو اثارو له ډلې دی. د ده غزل د عرفان ژور فکر په داسې روانه ژبه وایي چې د عامو خلکو په حافظه کې هم ژوندی پاتې شوی دی.
د پښتو صوفي غزل تر ټولو محبوب غږ؛ د ده دیوان له اتلسمې پېړۍ راهیسې په ګڼو خطي نسخو کې خپور شوی.
ثبت شوي اثار
شعرونه
که بې ځايه زرکې نه وکښی آواز
که بې ځايه زرکې نه وکښی آواز
بد اختر به نېک اختر نه شي هرگز
بد اختر به نېک اختر نه شي هرگز
تېر شه درست عمر زما په دا هوس
تېر شه درست عمر زما په دا هوس
وېښته سپين سترگې تارېکې غاښ کنډاس
وېښته سپين سترگې تارېکې غاښ کنډاس
که څوک فخر کا په ننگ او په ناموس
که څوک فخر کا په ننگ او په ناموس
څه عجب بلند مقام دی د اخلاص
څه عجب بلند مقام دی د اخلاص
که گوهر د عشق په لاس راکړي غواص
که گوهر د عشق په لاس راکړي غواص
که تر ستوني دېشي گوټ له جام خاص
که تر ستوني دېشي گوټ له جام خاص
که ته نه کړې په بل چا باندې غرض
که ته نه کړې په بل چا باندې غرض
که مې يار په ديدن سر غواړي عوض
که مې يار په ديدن سر غواړي عوض
طمع مه کړه دنيا کې دنشاط
طمع مه کړه دنيا کې دنشاط
نن نگار و ماته راکړ د يارۍ خط
نن نگار و ماته راکړ د يارۍ خط
بلبلان که له گلزاره مومي خط
بلبلان که له گلزاره مومي خط
په تندي چې آتش بل کا مدام شمع
په تندي چې آتش بل کا مدام شمع
که دې پرېکړه له وگړيو رښتيا طمع
که دې پرېکړه له وگړيو رښتيا طمع
هر يو گل د سا د باغ، روشن تر دی تر چراغ
هر يو گل د سا د باغ، روشن تر دی تر چراغ
اورنگ زېب او شاهجان غوندې اشراف
اورنگ زېب او شاهجان غوندې اشراف
چې پای بند شه د ليلی په اشتياق
چې پای بند شه د ليلی په اشتياق
خدايه! څه شه هغه ښکلی ښکلی خلق
خدايه! څه شه هغه ښکلی ښکلی خلق
چې په زړه مې تور لحد شي دخپل خاک
چې په زړه مې تور لحد شي دخپل خاک
ماتوي مې خوله په سوک
ماتوي مې خوله په سوک
زړه مې تراشي د بڼو په تېره نوک
زړه مې تراشي د بڼو په تېره نوک
چې علاج کولی نه شي د قسمت څوک
چې علاج کولی نه شي د قسمت څوک
په ښايست زما د يار نه دي خبر څوک
په ښايست زما د يار نه دي خبر څوک
چې مشغول نه وي د ترکو په جمال څوک
چې مشغول نه وي د ترکو په جمال څوک
که په بخت کم بخته نه وی سوخته دل څوک
که په بخت کم بخته نه وی سوخته دل څوک
زغره واغونده ملا وتړه په جنگ
زغره واغونده ملا وتړه په جنگ
هېڅ مې نه کړه په دا عمر کې حاصل
هېڅ مې نه کړه په دا عمر کې حاصل
يښی مې په سر دی ستا د مخ دمينې گل
يښی مې په سر دی ستا د مخ دمينې گل
مه غوږ باسه د نا اهلو قيل وقال
مه غوږ باسه د نا اهلو قيل وقال
چې له نازه پوشيده لري چشمان خپل
چې له نازه پوشيده لري چشمان خپل
بېلتانه دې هسې خوار کړ زما دل
بېلتانه دې هسې خوار کړ زما دل
چې له مرگه بې پروا يې په هردم
چې له مرگه بې پروا يې په هردم
که مې ونمانځي ساقي په يوه جام
که مې ونمانځي ساقي په يوه جام
هسې زه يم ستا په غم کې بې آرام
هسې زه يم ستا په غم کې بې آرام
هم نغمې کاندي هم رقص کا هم خاندي
هم نغمې کاندي هم رقص کا هم خاندي
د هجران له ډېره غمه ولې نه مرم
د هجران له ډېره غمه ولې نه مرم
که په سر د هغه يار له لاسه سنگ خورم
که په سر د هغه يار له لاسه سنگ خورم
صبح و شام مې لاس نيولي دي دعا کړم
صبح و شام مې لاس نيولي دي دعا کړم
زه دا هسې دېوانه او مجنون چا کړم
زه دا هسې دېوانه او مجنون چا کړم
سر مې په کار نه دی چې يې ستا تر سر قربان کړم
سر مې په کار نه دی چې يې ستا تر سر قربان کړم
د ستا درد به په هزار درمان ور نه کړم
د ستا درد به په هزار درمان ور نه کړم
دا يو څه رنگه ژوندون دی نه پوهېږم
دا يو څه رنگه ژوندون دی نه پوهېږم
بيا دې نوي شراب څښلي دي پوهېږم
بيا دې نوي شراب څښلي دي پوهېږم
په يوه غمزه د سترگو يې فنا شوم
په يوه غمزه د سترگو يې فنا شوم
بادشاهي د گدايانو په دعا شي
بادشاهي د گدايانو په دعا شي
په ښه خوی له بد خواهانو بې پروا يم
په ښه خوی له بد خواهانو بې پروا يم
که چا لار د عاشقۍ وي ور که کړې
که چا لار د عاشقۍ وي ور که کړې
کتابونه او نسخې