کلاسیک · تصوف
رحمان بابا
Rahman Baba
د پښتو ژبې ستر صوفي شاعر؛ کلام یې د مینې، تواضع او انساني یووالي په ساده ژبه بیانوي.
ژوند او اثر
پېژندنه
عبدالرحمن مومند، چې په رحمان بابا مشهور دی، د اوولسمې پېړۍ صوفي شاعر و. هغه د پېښور شاوخوا ژوند وکړ او د دربار له ستاینې او سیاسي قدرت څخه لرې پاتې شو.
د رحمان بابا دیوان د پښتو د تر ټولو ډېر لوستل کېدونکو اثارو له ډلې دی. د ده غزل د عرفان ژور فکر په داسې روانه ژبه وایي چې د عامو خلکو په حافظه کې هم ژوندی پاتې شوی دی.
د پښتو صوفي غزل تر ټولو محبوب غږ؛ د ده دیوان له اتلسمې پېړۍ راهیسې په ګڼو خطي نسخو کې خپور شوی.
ثبت شوي اثار
شعرونه
که هزار ځله نژدې د زړه په ياد يم
که هزار ځله نژدې د زړه په ياد يم
دا ځواب رحمان هغه کا چې مرزا وی
دا ځواب رحمان هغه کا چې مرزا وی
خوشالا او دولتا مې غلامان دي
خوشالا او دولتا مې غلامان دي
چې هر دم له خپله ځانه گرېزان يم
چې هر دم له خپله ځانه گرېزان يم
زه د يار په درد و غم کې شادمان يم
زه د يار په درد و غم کې شادمان يم
په هردم کې نوې نوې تماشا کړم
په هردم کې نوې نوې تماشا کړم
زه يو دم دا ستا له غمه بې غم نه يم
زه يو دم دا ستا له غمه بې غم نه يم
هسې تېز درومي دروان
هسې تېز درومي دروان
خان سلطان ددې جهان
خان سلطان ددې جهان
چرته ديار شونډې، چرته غم د دل و جان
چرته ديار شونډې، چرته غم د دل و جان
فراموش مې دی د ستا په مينه ځا
فراموش مې دی د ستا په مينه ځا
چې له دره يې شړې گناه يې کوم دی
چې له دره يې شړې گناه يې کوم دی
ورکه عاشقي شه هم يې نوم هم يې نښان
ورکه عاشقي شه هم يې نوم هم يې نښان
که ترې ولوښته شاهان او سلطانان
که ترې ولوښته شاهان او سلطانان
ته چې هسې گاه يې ترش گاه يې خندان
ته چې هسې گاه يې ترش گاه يې خندان
ډېر ياران وو د گل خان او جمال خان
ډېر ياران وو د گل خان او جمال خان
که پخوا تر اشناييه وی بېلتون
که پخوا تر اشناييه وی بېلتون
دنيادار د دنيا کار کا زه د دين
دنيادار د دنيا کار کا زه د دين
هر ساعت زما د غوږ په تاوولو
هر ساعت زما د غوږ په تاوولو
تا چې رنگ دميو ورکړ و لبانو
تا چې رنگ دميو ورکړ و لبانو
چې کوتلي وي په تېغ ستا د چشمانو
چې کوتلي وي په تېغ ستا د چشمانو
تور لېمه مې د فراق په ژړا سپين شو
تور لېمه مې د فراق په ژړا سپين شو
هېڅوک مه شه گرفتار د تورو زلفو
هېڅوک مه شه گرفتار د تورو زلفو
اوښکې نه لري حساب زما د سترگو
اوښکې نه لري حساب زما د سترگو
که نظر کا څوک په کار د دروېشانو
که نظر کا څوک په کار د دروېشانو
که هر څو په صحرا سر شوم هم په کليو
که هر څو په صحرا سر شوم هم په کليو
د دلبرو په درگاه
د دلبرو په درگاه
ته شها يې شکر لبه
ته شها يې شکر لبه
په ورځ ناست يې بې طلبه
په ورځ ناست يې بې طلبه
په هر زړه چې د يار مينه شي غالبه
په هر زړه چې د يار مينه شي غالبه
چې يې وليده ستا حسن بې حسابه
چې يې وليده ستا حسن بې حسابه
ورځ دې تېره په شومۍ کړه شپه له خوابه
ورځ دې تېره په شومۍ کړه شپه له خوابه
په آزار د چا راضي مه شه رحمانه
په آزار د چا راضي مه شه رحمانه!
زه رحمان په سل حلقو د زلفو بند يم
زه رحمان په سل حلقو د زلفو بند يم
تا چې په دا تورو سترگو وکاته وماته
تا چې په دا تورو سترگو وکاته وماته
که د عقل څه اثر لرې و سر ته
که د عقل څه اثر لرې و سر ته
ددې سست بدن منت په رحمان باندې
ددې سست بدن منت په رحمان باندې
مخ ته دې که نمر وايم دنمر زلفې تار تار نشته
مخ ته دې که نمر وايم دنمر زلفې تار تار نشته
ستا په مخ کې څه حساب د جمال نشته
ستا په مخ کې څه حساب د جمال نشته
که څوک لاس له سوده وکاږي زيان نشته
که څوک لاس له سوده وکاږي زيان نشته
په دنيا کې مخ د يار دی نور څه نشته
په دنيا کې مخ د يار دی نور څه نشته
تا خو زده زما د زړه له احتياجه
تا خو زده زما د زړه له احتياجه
چې خبر شوم د ساقي دجام له راحه
چې خبر شوم د ساقي دجام له راحه
زړه مې هسې رنگ بيمار دی ستا له درده
زړه مې هسې رنگ بيمار دی ستا له درده
څه شو که خاموش يم ستا د عشق له آه سرده
څه شو که خاموش يم ستا د عشق له آه سرده
که زما مينه په تا ده خطا نه ده
که زما مينه په تا ده خطا نه ده
له اغيار سره خندا څه په کار نه ده
له اغيار سره خندا څه په کار نه ده
گوره بيا به څوک ادا کا په زړه غونډه
گوره بيا به څوک ادا کا په زړه غونډه
کتابونه او نسخې