Classical · Sufi
Rahman Baba
رحمان بابا
Pashto’s great Sufi poet, whose direct language carries themes of love, humility, and human unity.
Life and work
Introduction
Abdur Rahman Mohmand, widely known as Rahman Baba, was a seventeenth-century Sufi poet. He lived around Peshawar and kept his distance from courtly praise and political power.
The Divan of Rahman Baba is among the most widely read works in Pashto. His ghazals express deep mystical thought in a flowing language that has remained alive in popular memory.
The most beloved voice of the Pashto Sufi ghazal; his divan has circulated in numerous manuscripts since the eighteenth century.
Recorded works
Poems
که بې ځايه زرکې نه وکښی آواز
که بې ځايه زرکې نه وکښی آواز
بد اختر به نېک اختر نه شي هرگز
بد اختر به نېک اختر نه شي هرگز
تېر شه درست عمر زما په دا هوس
تېر شه درست عمر زما په دا هوس
وېښته سپين سترگې تارېکې غاښ کنډاس
وېښته سپين سترگې تارېکې غاښ کنډاس
که څوک فخر کا په ننگ او په ناموس
که څوک فخر کا په ننگ او په ناموس
څه عجب بلند مقام دی د اخلاص
څه عجب بلند مقام دی د اخلاص
که گوهر د عشق په لاس راکړي غواص
که گوهر د عشق په لاس راکړي غواص
که تر ستوني دېشي گوټ له جام خاص
که تر ستوني دېشي گوټ له جام خاص
که ته نه کړې په بل چا باندې غرض
که ته نه کړې په بل چا باندې غرض
که مې يار په ديدن سر غواړي عوض
که مې يار په ديدن سر غواړي عوض
طمع مه کړه دنيا کې دنشاط
طمع مه کړه دنيا کې دنشاط
نن نگار و ماته راکړ د يارۍ خط
نن نگار و ماته راکړ د يارۍ خط
بلبلان که له گلزاره مومي خط
بلبلان که له گلزاره مومي خط
په تندي چې آتش بل کا مدام شمع
په تندي چې آتش بل کا مدام شمع
که دې پرېکړه له وگړيو رښتيا طمع
که دې پرېکړه له وگړيو رښتيا طمع
هر يو گل د سا د باغ، روشن تر دی تر چراغ
هر يو گل د سا د باغ، روشن تر دی تر چراغ
اورنگ زېب او شاهجان غوندې اشراف
اورنگ زېب او شاهجان غوندې اشراف
چې پای بند شه د ليلی په اشتياق
چې پای بند شه د ليلی په اشتياق
خدايه! څه شه هغه ښکلی ښکلی خلق
خدايه! څه شه هغه ښکلی ښکلی خلق
چې په زړه مې تور لحد شي دخپل خاک
چې په زړه مې تور لحد شي دخپل خاک
ماتوي مې خوله په سوک
ماتوي مې خوله په سوک
زړه مې تراشي د بڼو په تېره نوک
زړه مې تراشي د بڼو په تېره نوک
چې علاج کولی نه شي د قسمت څوک
چې علاج کولی نه شي د قسمت څوک
په ښايست زما د يار نه دي خبر څوک
په ښايست زما د يار نه دي خبر څوک
چې مشغول نه وي د ترکو په جمال څوک
چې مشغول نه وي د ترکو په جمال څوک
که په بخت کم بخته نه وی سوخته دل څوک
که په بخت کم بخته نه وی سوخته دل څوک
زغره واغونده ملا وتړه په جنگ
زغره واغونده ملا وتړه په جنگ
هېڅ مې نه کړه په دا عمر کې حاصل
هېڅ مې نه کړه په دا عمر کې حاصل
يښی مې په سر دی ستا د مخ دمينې گل
يښی مې په سر دی ستا د مخ دمينې گل
مه غوږ باسه د نا اهلو قيل وقال
مه غوږ باسه د نا اهلو قيل وقال
چې له نازه پوشيده لري چشمان خپل
چې له نازه پوشيده لري چشمان خپل
بېلتانه دې هسې خوار کړ زما دل
بېلتانه دې هسې خوار کړ زما دل
چې له مرگه بې پروا يې په هردم
چې له مرگه بې پروا يې په هردم
که مې ونمانځي ساقي په يوه جام
که مې ونمانځي ساقي په يوه جام
هسې زه يم ستا په غم کې بې آرام
هسې زه يم ستا په غم کې بې آرام
هم نغمې کاندي هم رقص کا هم خاندي
هم نغمې کاندي هم رقص کا هم خاندي
د هجران له ډېره غمه ولې نه مرم
د هجران له ډېره غمه ولې نه مرم
که په سر د هغه يار له لاسه سنگ خورم
که په سر د هغه يار له لاسه سنگ خورم
صبح و شام مې لاس نيولي دي دعا کړم
صبح و شام مې لاس نيولي دي دعا کړم
زه دا هسې دېوانه او مجنون چا کړم
زه دا هسې دېوانه او مجنون چا کړم
سر مې په کار نه دی چې يې ستا تر سر قربان کړم
سر مې په کار نه دی چې يې ستا تر سر قربان کړم
د ستا درد به په هزار درمان ور نه کړم
د ستا درد به په هزار درمان ور نه کړم
دا يو څه رنگه ژوندون دی نه پوهېږم
دا يو څه رنگه ژوندون دی نه پوهېږم
بيا دې نوي شراب څښلي دي پوهېږم
بيا دې نوي شراب څښلي دي پوهېږم
په يوه غمزه د سترگو يې فنا شوم
په يوه غمزه د سترگو يې فنا شوم
بادشاهي د گدايانو په دعا شي
بادشاهي د گدايانو په دعا شي
په ښه خوی له بد خواهانو بې پروا يم
په ښه خوی له بد خواهانو بې پروا يم
که چا لار د عاشقۍ وي ور که کړې
که چا لار د عاشقۍ وي ور که کړې
Books and editions