کلاسیک · تصوف
رحمان بابا
Rahman Baba
د پښتو ژبې ستر صوفي شاعر؛ کلام یې د مینې، تواضع او انساني یووالي په ساده ژبه بیانوي.
ژوند او اثر
پېژندنه
عبدالرحمن مومند، چې په رحمان بابا مشهور دی، د اوولسمې پېړۍ صوفي شاعر و. هغه د پېښور شاوخوا ژوند وکړ او د دربار له ستاینې او سیاسي قدرت څخه لرې پاتې شو.
د رحمان بابا دیوان د پښتو د تر ټولو ډېر لوستل کېدونکو اثارو له ډلې دی. د ده غزل د عرفان ژور فکر په داسې روانه ژبه وایي چې د عامو خلکو په حافظه کې هم ژوندی پاتې شوی دی.
د پښتو صوفي غزل تر ټولو محبوب غږ؛ د ده دیوان له اتلسمې پېړۍ راهیسې په ګڼو خطي نسخو کې خپور شوی.
ثبت شوي اثار
شعرونه
ولې نه گورې و ماته سم په څۀ
ولې نه گورې و ماته سم په څۀ
لږ يې وپوښته چې حال يې د زړه څه دی
لږ يې وپوښته چې حال يې د زړه څه دی
گاه په غارمه شوځې گهې رېږدې په ساړۀ
گاه په غارمه شوځې گهې رېږدې په ساړۀ
چې غرقاب شي تر مژگان په يم د زړۀ
چې غرقاب شي تر مژگان په يم د زړۀ
نه يم خوښ د سرو گلونو په سايا زه
نه يم خوښ د سرو گلونو په سايا زه
په دوران مې هسې رنگ دلبر پيدا شه
په دوران مې هسې رنگ دلبر پيدا شه
چې نصيب يې سينه چاکه زړه فاگار شه
چې نصيب يې سينه چاکه زړه فاگار شه
بيا مې زړه د تورو زلفو مسخر شۀ
بيا مې زړه د تورو زلفو مسخر شۀ
هېڅ مې نه زده نه پوهېږم دا څه پېر شۀ
هېڅ مې نه زده نه پوهېږم دا څه پېر شۀ
چې له سترگو مې خوناب د زړه عيان شۀ
چې له سترگو مې خوناب د زړه عيان شۀ
که په عقل پسې لاړم په کار نه شۀ
که په عقل پسې لاړم په کار نه شۀ
چې پخته شي اشنايي
چې پخته شي اشنايي
په پښتو کې رحمان ووې
په پښتو کې رحمان ووې
عاشقۍ راباندې سيوری کړه مرۍ
عاشقۍ راباندې سيوری کړه مرۍ
که له تا يې شرم نه کيدی مهرۍ
که له تا يې شرم نه کيدی مهرۍ
ستا د تورو زلفو په ياداشت مې سترگې اوري
ستا د تورو زلفو په ياداشت مې سترگې اوري
د نمر مخ چې ستا له مخه نه شرمېږي
د نمر مخ چې ستا له مخه نه شرمېږي
چا چې نمري وي په خپلو وينو وللي
چا چې نمري وي په خپلو وينو وللي
خدای دې وژغوره له هرې پرېشانۍ
خدای دې وژغوره له هرې پرېشانۍ
زلفې دې له ډېرې درازۍ پای تر سر دي
زلفې دې له ډېرې درازۍ پای تر سر دي
سپينې اوښکې زيړ رخسار د مينې له دولته
سپينې اوښکې زيړ رخسار د مينې له دولته
که دلدار په دلدارۍ زما قدم ږدي
که دلدار په دلدارۍ زما قدم ږدي
د دنيا روزگار همه و بله غولول دي
د دنيا روزگار همه و بله غولول دي
سپين رخسار او مشکين خال دې وبله ضم دي
سپين رخسار او مشکين خال دې وبله ضم دي
چې د خپل اشنا له وصله مهجوران دي
چې د خپل اشنا له وصله مهجوران دي
د هغو لښتې په سر د غره روان دي ـ
د هغو لښتې په سر د غره روان دي ـ
چې دا هسې لاس په لاس دنيا پرېښودي
چې دا هسې لاس په لاس دنيا پرېښودي
ميخوران که يې خبر شي له مستۍ نه
ميخوران که يې خبر شي له مستۍ نه
څرخ مې ستا د بڼو غشي په سينه دي
څرخ مې ستا د بڼو غشي په سينه دي
دا ژوندي چې معلومېږي واړه مړه دي
دا ژوندي چې معلومېږي واړه مړه دي
عاشقان دې په اور سوي دي که نه دي
عاشقان دې په اور سوي دي که نه دي
چا چې کړې و دنيا وته اسرې دي
چا چې کړې و دنيا وته اسرې دي
ستا له غمه مې په مخ باندې ولې دي
ستا له غمه مې په مخ باندې ولې دي
له چشمانو مې له غمه اوښکې اوري
له چشمانو مې له غمه اوښکې اوري
صبحدم چې هغه يار راباندې راشي
صبحدم چې هغه يار راباندې راشي
چې شهيد دتورو سترگو په خنجر شي
چې شهيد دتورو سترگو په خنجر شي
چې غبار د ستا د لارې په خوا ورشي
چې غبار د ستا د لارې په خوا ورشي
تبسم مې د وگړي په روزگار شي
تبسم مې د وگړي په روزگار شي
کرد گلو کړه چې سيمه دې گلزار شي
کرد گلو کړه چې سيمه دې گلزار شي
هر وگړی چې منصور غوندې په دار شي
هر وگړی چې منصور غوندې په دار شي
که دې غم د درست جهان تر زړه چاپېر شي
که دې غم د درست جهان تر زړه چاپېر شي
که د زرو مېړو سر وي خو چې مړ شي
که د زرو مېړو سر وي خو چې مړ شي
هر چې ستا په زنخدان کې يې منزل شي
هر چې ستا په زنخدان کې يې منزل شي
که د زړه په وينو رنگ دچا گوگل شي
که د زړه په وينو رنگ دچا گوگل شي
که سل ځله هم کنار وهم بغل شي
که سل ځله هم کنار وهم بغل شي
هغه دم چې زړه ملال شي
هغه دم چې زړه ملال شي
هغه زړه چې خدای روښان کا جام د جم شي
هغه زړه چې خدای روښان کا جام د جم شي
چې مجنون غوندې يو موټی استخوان شي
چې مجنون غوندې يو موټی استخوان شي
کتابونه او نسخې