Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
د اسفل فکرونه نه کا
د اسفل فکرونه نه کا
يو ځله که ووينم بيا وچولی د يار خپل
يو ځله که ووينم بيا وچولی د يار خپل
ما په ننگ د پښتانه ځوانان قربان کړل
ما په ننگ د پښتانه ځوانان قربان کړل
اشفته دې د جمال يم
اشفته دې د جمال يم
په مردن پروا دار نه يم
په مردن پروا دار نه يم
په زړه تر يار ځارېږم د پتنگ غوندې پېرې کړم
په زړه تر يار ځارېږم د پتنگ غوندې پېرې کړم
ته دلبره که عذرايې، زه وامق يم
ته دلبره که عذرايې، زه وامق يم
تا چې زلفې کړې خم خم
تا چې زلفې کړې خم خم
تا خو ياري پرېکړه واړه زه درپسې درومم
تا خو ياري پرېکړه واړه زه درپسې درومم
څه عجب زېبا صورت دی، چې زه پابست دده يم
څه عجب زېبا صورت دی، چې زه پابست دده يم
چې دا هسې دې له جوره مشوش يم
چې دا هسې دې له جوره مشوش يم
چې د عشق په ملک نديم يم
چې د عشق په ملک نديم يم
چې ستا له زېبا مخ چېرې گل وته نظر کړم
چې ستا له زېبا مخ چېرې گل وته نظر کړم
څه زه څه مې مجال دی چې به ووايم ستا يار يم
څه زه څه مې مجال دی چې به ووايم ستا يار يم
چې نظر دې په ټيکه د تور وربل کړم
چې نظر دې په ټيکه د تور وربل کړم
چې په خوب شم ستا له خياله سره خواب کړم
چې په خوب شم ستا له خياله سره خواب کړم
څو ژوندی يې د رزق مه کوه هيڅ غم
څو ژوندی يې د رزق مه کوه هيڅ غم
چې په ما باندې مېن، زه پرې مېن يم
چې په ما باندې مېن، زه پرې مېن يم
څوک خو به کېده، واړه به نه وو سره سم
څوک خو به کېده، واړه به نه وو سره سم
چې بازييې په جهان کړم، هغه زه يم
چې بازييې په جهان کړم، هغه زه يم
څو به ستا د ديو غمونو زغمل تل کړم
څو به ستا د ديو غمونو زغمل تل کړم
چې مين دې د زلفينو په سلسل يم
چې مين دې د زلفينو په سلسل يم
حيران يم، نه پوهېږم، چې زه څه يم څه به شم
حيران يم، نه پوهېږم، چې زه څه يم څه به شم
د يار غم به په تنها صورت زغمم
د يار غم به په تنها صورت زغمم
د صفا په لارې نه ايښی قدم
د صفا په لارې نه ايښی قدم
دا نه وايم و چاته، چې پارسا يم، فاسق نه يم
دا نه وايم و چاته، چې پارسا يم، فاسق نه يم
د خپل يار مينې په زړه هسې بيمار کړم
د خپل يار مينې په زړه هسې بيمار کړم
د تقوی، د پارساييه دعا تل کړم
د تقوی، د پارساييه دعا تل کړم
زه چې هسې په تعجيل او په شتاب ځم
زه چې هسې په تعجيل او په شتاب ځم
زه چې تل هومره ناسازې د عالم وړم
زه چې تل هومره ناسازې د عالم وړم
زه چې خپل قدم د عشق په خوني را ږدم
زه چې خپل قدم د عشق په خوني را ږدم
ښه به هغه وخت وي چې به يار لره ور درومم
ښه به هغه وخت وي چې به يار لره ور درومم
که مين زه په گلزار يمه په ځای يم
که مين زه په گلزار يمه په ځای يم
که مې هر څو ته بادشاه يې، زه گدا يم
که مې هر څو ته بادشاه يې، زه گدا يم
که همېش د ملامت کاڼي په سر خورم
که همېش د ملامت کاڼي په سر خورم
که گناه نه کړی ادم
که گناه نه کړی ادم
گرم خو نه يم که ارمان کوم لا ژاړم
گرم خو نه يم که ارمان کوم لا ژاړم
گرم خو نه يم چې له درده سره ښورم
گرم خو نه يم چې له درده سره ښورم
که غمونه ددې خپل خاطر کباب کښم
که غمونه ددې خپل خاطر کباب کښم
له هنره چې څوک ووايي لرم
له هنره چې څوک ووايي لرم
لا به کله خپل مقام و دلبر ورکړم
لا به کله خپل مقام و دلبر ورکړم
ما شراب خوړلي نه په حد واهه شم
ما شراب خوړلي نه په حد واهه شم
ما بې دوده توسني کړه، منجېدلم
ما بې دوده توسني کړه، منجېدلم
مست يم، مې پرست يم، رندي کړمه، کړمه ، کړم
مست يم، مې پرست يم، رندي کړمه، کړمه ، کړم
نور به مخ په آيينه برابر نه کړم
نور به مخ په آيينه برابر نه کړم
هغه دم چې د ساقي پياله نوش کړم
هغه دم چې د ساقي پياله نوش کړم
هله ، مخ راته ښکاره کړه! دېوانه شوم
هله ، مخ راته ښکاره کړه! دېوانه شوم
يوه نخښه درته وايم د بې شرم
يوه نخښه درته وايم د بې شرم
Books and editions