Classical · National
Khushal Khan Khattak
خوشحال خان خټک
Poet, writer, chieftain, and warrior, and a major figure in Pashto literature and a forceful voice for Afghan unity.
Life and work
Introduction
Khushal Khan Khattak was a seventeenth-century poet, writer, tribal leader, and warrior. His life encompassed service to the Mughal court, imprisonment, resistance, and a sustained call for Pashtun unity.
In poetry and prose, Khushal wrote about love, ethics, medicine, hunting, politics, and courage. His vast literary legacy helped establish Pashto as a complete intellectual and literary language.
The most wide-ranging author in classical Pashto literature and one of the principal founders of Pashtun national thought.
Recorded works
Poems
ستاله خاله مې يو داغ دی په سينه
ستاله خاله مې يو داغ دی په سينه
شل کارونه پرېږده، ننداره يې د جمال کړه
شل کارونه پرېږده، ننداره يې د جمال کړه
عيب جويۍ سره مې هومره ده کينه
عيب جويۍ سره مې هومره ده کينه
فراق څه رنگه اوږده کړه په نن شپه
فراق څه رنگه اوږده کړه په نن شپه
که عالم وته دلخواهه بادشاهي شوه
که عالم وته دلخواهه بادشاهي شوه
که په زړه کې دې د يار مينه ځايي ده
که په زړه کې دې د يار مينه ځايي ده
که رښتينی محبت لرې مه ناړه
که رښتينی محبت لرې مه ناړه!
که مليح يې، د زړه مينه په مليح کړه
که مليح يې، د زړه مينه په مليح کړه
که نيمگړې پياله راکړې، ساقي! تا زده
که نيمگړې پياله راکړې، ساقي! تا زده
که هوښيار دي، که نادان، که ساد که غله
که هوښيار دي، که نادان، که ساد که غله
گوره! د يار مخ ته بيا لېمه پرې ويلوه
گوره! د يار مخ ته بيا لېمه پرې ويلوه
لکه زه يم پيدا شوی په دا مينه
لکه زه يم پيدا شوی په دا مينه
لکه ستا د زلفو تاب شته
لکه ستا د زلفو تاب شته
له حاله يې خبر شه! که شته، که نشته ، نشته
له حاله يې خبر شه! که شته، که نشته ، نشته
لکه مخ زما د يار دی، نمر خو هسې وي کنه
لکه مخ زما د يار دی، نمر خو هسې وي کنه
لايزاله بادشاهي که چا موندله
لايزاله بادشاهي که چا موندله
له تانه چې جدا شم په ناکام په ورځ و شپه
له تانه چې جدا شم په ناکام په ورځ و شپه
ما پټ در په گوگل کې همېشه اسرار د زړه
ما پټ در په گوگل کې همېشه اسرار د زړه
ما د شېخ او د ملا حکايت نه زده
ما د شېخ او د ملا حکايت نه زده
نن په سترگو، وروځيو له ماخوار زهد، تقوا وړه
نن په سترگو، وروځيو له ماخوار زهد، تقوا وړه
نشته بانگ د مؤذن په درست تيراه
نشته بانگ د مؤذن په درست تيراه
نامرد مل د چا مل مه شه
نامرد مل د چا مل مه شه
نصيحت دی که يې اروې، درته وايي بېچاره
نصيحت دی که يې اروې، درته وايي بېچاره
نه زما د زړه لر بر دي ښايسته
نه زما د زړه لر بر دي ښايسته
نن دې دور د خوبيه دی دماغ کړه
نن دې دور د خوبيه دی دماغ کړه
وچ لرگی وبله کښېږده
وچ لرگی وبله کښېږده
هر عاشق چې بهره مومي له حضوره
هر عاشق چې بهره مومي له حضوره
هر سړی په خپل کنگاش پوهېږي ښه
هر سړی په خپل کنگاش پوهېږي ښه
هر چې ستا د زړه رضا، واړه هغه کړه
هر چې ستا د زړه رضا، واړه هغه کړه
هر گز به توبه نه کړم د ښه مخ له نندارو زه
هر گز به توبه نه کړم د ښه مخ له نندارو زه
هيڅ خبره نه وه چې به ما تر خولې ايسته
هيڅ خبره نه وه چې به ما تر خولې ايسته
زړه لرې د کاڼي، په خوشال باندې پوست نه شو
زړه لرې د کاڼي، په خوشال باندې پوست نه شو
يا زما د بيناييې نظر نشته
يا زما د بيناييې نظر نشته
که دما د ږيرې يو ويښته تور نه شته
که دما د ږيرې يو ويښته تور نه شته
ازلي بخره چې چا راوړه له خدايه
ازلي بخره چې چا راوړه له خدايه
چې لري په خپله خونه کې خوشخويه
چې لري په خپله خونه کې خوشخويه
که هر څو يې په دا خپل حسن کې لويه
که هر څو يې په دا خپل حسن کې لويه
و مجنون ته د ليلا له شونډو وايه
و مجنون ته د ليلا له شونډو وايه
اوس خو کار د وار د پار دی
اوس خو کار د وار د پار دی
بېهوده يې د دستار په شمله خيال دی
بېهوده يې د دستار په شمله خيال دی
په څه دود يې ځای نيولی ستا تر څنگ دی
په څه دود يې ځای نيولی ستا تر څنگ دی
په دانا مې د ناپوه ديدن الم دی
په دانا مې د ناپوه ديدن الم دی
په دا قول د درست خلکو اتفاق دی
په دا قول د درست خلکو اتفاق دی
په درياب کې چې جهاز بيايي نا خدای دی
په درياب کې چې جهاز بيايي نا خدای دی
په سينه کې مې اوده مينه پهر جاگي
په سينه کې مې اوده مينه پهر جاگي
په دا څه که د بنگښ راته ډنگ ډنگ دی
په دا څه که د بنگښ راته ډنگ ډنگ دی
ته هغه ليلا يې چې دې تل په بخره ناز دی
ته هغه ليلا يې چې دې تل په بخره ناز دی
تر هر چا نه د رښتينو کار اول دی
تر هر چا نه د رښتينو کار اول دی
Books and editions